تبلیغات
شخصی - مهاجرت فعالان زن و تغییر مرزهای جنبش زنان


درباره وبلاگ:

آرشیو:

آخرین پستها :

پیوندهای روزانه:

نویسندگان:

آمار وبلاگ:


Admin Logo themebox

مهاجرت فعالان زن و تغییر مرزهای جنبش زنان

نوشته شده توسط:
جمعه 12 فروردین 1390-01:15 ب.ظ

مهاجرت فعالان زن و تغییر مرزهای جنبش زنان

kosoof.com

برخورد نیروهای انتظامی با حاضران در تجمع فعالان زن در تهران (خرداد ۸۵) عکس از آرش عاشوری‌نیا

پنج سال پیش، در روز ۲۲ خرداد ۱۳۸۴ وقتی زنان پس از گذشت ۲۶ سال از آخرین تجمع خیابانی‌شان، صدای اعتراض را در خیابان‌های تهران بلند کردند، هسته اصلی این تجمع که از مدت‌ها پیش در تدارک این روز بود، سوار یک اتوبوس شدند و همه با هم به مقابل در اصلی دانشگاه تهران رفتند و سرود برابری خواندند.

حالا اما در آستانه صدمین سالگرد روز جهانی زن، بسیاری از مسافران آن اتوبوس، در چهارگوشه جهان‌اند و این مسئله سوال‌های زیادی را در رابطه با چگونگی ادامه کار مشترک از سوی فعالان داخل و خارج ایران و تغییر نقش فعالانی که از ایران به عنوان بستر اصلی فعالیت‌شان دور هستند، ایجاد کرده است.

پاسخ به این سوال‌ها را بیشتر از هرچیز می‌توان در مرور شیوه‌های فعالیت جنبش زنان و راهکارهایی که در مقاطع مختلف زمانی در پیش گرفته است، یافت.

در یک سال و نیم گذشته فشارهای امنیتی، فعالیت‌های مدنی و از جمله فعالیت‌های جنبش زنان را با محدودیت‌های بسیاری مواجه کرده است، اما این اولین باری نیست که جنبش زنان در محاصره فشارهای حاکمیت قرار می‌گیرد. فعالیت‌های جنبش زنان در دوره‌های مختلف نشان می‌دهد که این جنبش مدنی در شرایط مختلف، به سرعت، شیوه و استراتژی‌اش را تغییر داده و با یک سازمان‌دهی جدید مطابق با نیاز‌ها و محدودیت‌های موجود به پیش رفته است؛ راه‌اندازی کمپین‌های زنان پس از روی کار آمدن دولت محمود احمدی‌نژاد و در شرایطی که فشار‌ها بر سازمان‌های غیردولتی زنان منجر به انحلال، توقف یا تعطیلی بسیاری از آن‌ها شده بود، نمونه‌ای از تغییر استراتژی‌های جنبش زنان در شرایط فشار است. استراتژی که کارنامه کمپین‌هایی همچون کمپین یک میلیون امضا برای تغییر قوانین تبعیض آمیز و کمپین ضدسنگسار گواهی بر موفقیت آن است.

در حال حاضر نیز به نظر می‌رسد فعالانی که همچنان در داخل ایران حضور دارند و فعالانی که هم اکنون در کشورهای دیگر مقیم هستند، در یک تقسیم کار هماهنگ و با تکیه بر تجاربی که از سال‌های فعالیت در فضای سرکوب به دست آورده‌اند، در حال ادامه دادن اهداف جنبش، در یک مختصات جدید هستند.

پنج سال پیش با متوقف شدن فعالیت‌‌های گروه‌های کوچک۱۰- ۱۵ نفره زنان و رو آوردن آن‌ها به کمپین‌های بزرگی که اعضای آن در شهر‌ها و حتی کشورهای مختلف زندگی می‌کردند، فعالان زن به تقویت شبکه‌های اجتماعی و به ویژه شبکه‌های اجتماعی مجازی روی آوردند، چرا که نه امکانات موجود در جنبش زنان اجازه برگزاری نشست‌های حضوری را به آنان می‌داد و نه اینکه حاکمیت چنین گردهمایی‌هایی را تحمل می‌کرد. این وضعیت تحمیل شده به خاطر محدودیت‌های موجود، تجربه‌ای غنی برای فعالان جنبش زنان بود و در روزهای پس از انتخابات که در پی مهاجرت برخی اعضا که امکان نشست‌های کوچک هماهنگی نیز از بین رفت، توانست از قطع ارتباط بدنه جنبش با یکدیگر جلوگیری کند.

شکل‌گیری این شبکه‌های ارتباطی علاوه بر حفظ ارتباط افرادی که پیش از این، در جلسات و نشست‌های کاری همدیگر را ملاقات می‌کردند، توانست دو گروه دیگر از زنان را نیز در جنبش زنان فعال‌تر کند. دو گروهی که در وقایع پس از انتخابات توانستند نقش کلیدی‌تری را در جنبش زنان اعمال کنند.

فعالان زن همواره به دلیل دسترسی نداشتن به فضاهای عمومی، با محدودیت امکانات برای برگزاری جلسات‌شان مواجه بوده‌اند و امکان دعوت از همه فعالان را نداشته‌اند و از سوی دیگر، مباحثی چون سابقه فعالیت، نزدیکی به گروه‌های قدرت و حتی سن، تا حدودی در مشارکت اعضا تاثیرگذار بوده‌اند.

اولین گروه، اعضای جوان و تازه نفس جنبش زنان هستند که در زمان تشکیل نشست‌های هماهنگی جنبش زنان در خارج از فضای مجازی، کمتر امکان حضور و ابراز نظر داشتند، چرا که از سویی فعالان زن همواره به دلیل دسترسی نداشتن به فضاهای عمومی، با محدودیت امکانات برای برگزاری جلسات‌شان مواجه بوده‌اند و امکان دعوت از همه فعالان را نداشته‌اند و از سوی دیگر، مباحثی چون سابقه فعالیت، نزدیکی به گروه‌های قدرت و حتی سن، تا حدودی در مشارکت اعضا تاثیرگذار بوده‌اند. با وجود اینکه نمی‌توان تاثیرگذاری نسبی همین پارامتر‌ها را در فضای مجازی نیز منکر شد، اما تجربه نشان داده است که اعضای کمتر شناخته‌شده و جدید می‌توانند در شبکه‌های اجتماعی مجازی نقشی بیشتر از فضاهای واقعی اعمال کنند و فرصت ابراز ایده‌ها و توانایی‌های خود را داشته باشند.

دومین گروه، فعالان زنی هستند که در سال‌های نخست پس از پیروزی انقلاب اسلامی، از ایران خارج شده‌اند و در تمامی این سال‌ها با وجود ادامه فعالیت‌هایشان در حوزه زنان، ارتباط گسترده‌ای با بدنه جنبش زنان داخل ایران نداشتند و ارتباطاتشان در اغلب موارد، محدود به تماس با افراد شناخته‌شده جنبش زنان در ایران بود و در برهه‌هایی از زمان، جوانان فعال در جنبش، نوشته‌های آنان را در مجله زنان یا سایت‌های اینترنتی گروه‌های زنان می‌خوانند.

شبکه‌های مجازی تشکیل شده در سال‎های اخیر از یک سو و پراکندگی فعالان در نقاط مختلف کشور از سوی دیگر، فرصت ارتباط بین فعالان جوان‌تر را با این بخش از جنبش زنان افزایش داد و در وقایع پس از انتخابات اخیر ریاست جمهوری در ایران، این دو بخش جنبش زنان که کمتر از بدنه شناخته شده جنبش در معرض فشار و تهدید بودند، توانستند نقش مهمی را در زنده ماندن جنبش ایفا کنند.

هنگامی که اعضای بیشتر شناخته‌شده جنبش زنان در ایران در معرض بازداشت و احکام سنگین قضایی قرار گرفتند و بخشی از آنها مجبور به ترک کشور شدند، نیروی به جای مانده و مجرب که غالبا جوان‌ترها بودند، با بدنه کمترشناخته شده جنبش، پای در آزمون و خطا برای ادامه راه گذاشتند؛ راه‌اندازی سایت‌های "تا قوانین خانواده برابر"، "تجربه ایستادگی" و "هم‌سری"، انتشار کتابچه "دوباره از همان‌خیابان‌ها" در سالگرد تجمع ۲۲ خرداد زنان، ادامه فعالیت کمپین یک میلیون امضا و برگزاری ۴۰۰ کارگاه آموزشی در سال گذشته از سوی فعالان جوان این کمپین و شکل‌گیری گروه‌های مطالعاتی در بین زنان جوان، نشانه‌هایی از موفقیت این بخش از فعالان جنبش زنان است.

این در حالی است که بنا به گفته برخی از فعالان زن در ایران، استراتژی که هم اکنون در پیش گرفته شده، رسانه‌ای نکردن فعالیت‌های انجام شده است و برخی برنامه‌هایی که هم اکنون به صورت پروژه‌ای در حال انجام است، با چراغ خاموش به پیش می‌رود.

در این میان نمی‌توان منکر نقش بی‌بدیل آن بخش از بدنه قدیمی و با تجربه جنبش زنان شد که با حضور در داخل ایران، در حال سازماندهی مجدد نیروهای جدید و تازه‌نفس و پیشبرد آرام پروژه‌های بلندمدت در راستای اهداف جنبش زنان است.

در خارج از ایران نیز، زنان فعالی که طی چندین دهه زندگی در کشورهای مختلف، موفق به ساختن کانال‌های ارتباطی با فعالان حقوق زنان در سطح بین‌المللی شده بودند، در پی خروج بخشی از بدنه جنبش زنان این امکانات را در اختیار آن‌ها گذاشت و به خط ارتباطی بین فعالان تازه‌وارد جنبش زنان و محافل بین‎المللی بدل شد. این بخش از جنبش زنان که در سال‌های اخیر نیز نقش مهمی در بلند شدن صدای جنبش زنان ایران در سطح جهانی داشت و به ویژه در هنگام بازداشت فعالان حقوق زنان، تمامی امکانات خود را در این راستا به کار می‌گرفت، در روزهای پس از انتخابات، راه دشواری را که خود طی سال‎ها و قدم به قدم برای ارتباط‌گیری با فعالان دیگر کشور‌ها پیموده بودند، به روی بدنه مهاجر جنبش زنان گشود و توانست ضمن ادامه ارتباط با فعالان حقوق زنان در ایران، فعالان زن تازه‌وارد را نیز در سازماندهی دوباره و سریع، یاری کند.

آن بخش از فعالان جنبش زنان که به تازگی ایران را ترک کرده‌اند، با حضور خود در جمع زنان فعال خارج از ایران و ارتباطات گسترده و عمیق با فعالان زن داخل ایران، توانستند مرز بین فعالان "داخل‌نشین و خارج‌نشین" را تا حد خیلی زیادی کمرنگ کنند و پل ارتباطی قابل اطمینانی بین این دو بخش از جنبش زنان باشند.

در این میان، آن بخش از فعالان جنبش زنان که به تازگی ایران را ترک کرده‌اند، با حضور خود در جمع زنان فعال خارج از ایران و ارتباطات گسترده و عمیق با فعالان زن داخل ایران، توانستند مرز بین فعالان "داخل‌نشین و خارج‌نشین" را تا حد خیلی زیادی کمرنگ کنند و پل ارتباطی قابل اطمینانی بین این دو بخش از جنبش زنان باشند.

این بخش از جنبش زنان چنانکه در یک سال و نیم گذشته نشان داده است، از سویی در پی نشان دادن تصویری از وقایع رخداده در ایران در رسانه‌ها، سازمان‌های حقوق بشری و محافل سیاسی محلی و بین‌المللی است و می‌کوشد با استفاده از امکانات موجود در جامعه آزاد و دموکراتیک، صدای افرادی باشد که اکنون زیر فشار زندان و بازجویی و تهدید، امکان سخن گفتن از تبعیض‌ها و نابرابرهای را ندارند و از سوی دیگر با سپری کردن ماه‌های اول مهاجرت و استقرار در جامعه جدید، به دنبال تشکیل نهادهای مدنی در کشورهای میزبان است؛ قدمی که در صورت فراگیر شدن می‌تواند نقش مهمی را در آینده جامعه مدنی ایران ایفا کند.

با وجود اینکه نمی‌توان پیامدهای خروج بخشی از بدنه فعال و با تجربه جنبش زنان و شدت گرفتن فشار و سرکوب بر اعضای فعال جنبش زنان را نادیده گرفت، اما تجربه کار در درون شبکه‌های اجتماعی توانسته است مانع فروپاشی جنبش زنان شود و ارتباط حداقلی آن‌ها را برای ادامه کار مشترک حفظ کند.



نظرات() 
تاریخ آخرین ویرایش:- -

onlyfeelings8.mihanblog.com
جمعه 9 تیر 1396 07:02 ب.ظ
I really like your blog.. very nice colors & theme. Did you create this website yourself or did you hire someone
to do it for you? Plz respond as I'm looking to create
my own blog and would like to find out where u got this from.
kudos
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر